Op kerstavond is de mooiste versiering in een Hongaarse kerstboom misschien ook de eerste die verdwijnt. Een chocolaatje in een papiertje met franjes, met een draadje aan een tak gebonden, is een buitenkansje voor iedereen die erbij kan. De oude truc is om het chocolaatje op te eten, de lege wikkel weer in model te draaien en die te laten hangen. Dat werkt prima, totdat iemand anders naar precies hetzelfde chocolaatje grijpt.
Op kerstavond komt iedereen samen
In veel Hongaarse gezinnen komt iedereen op 24 december bij elkaar om te eten en cadeaus uit te pakken. Sommige gezinnen versieren de boom nog diezelfde dag, soms achter een gesloten deur, zodat de kinderen hem voor het eerst zien als de lichtjes branden. Volgens de traditie brengt Jézuska, het kindje Jezus, de cadeaus. Mikulás, de Hongaarse Sinterklaas, is begin december al langs geweest om snoep in de laarzen van de kinderen te stoppen.
Wat er op tafel komt, hangt af van bij wie je aanschuift. Misschien is er halászlé, een dieprode vissoep op smaak gebracht met paprikapoeder, of een schaal gebakken vis met aardappelsalade met ui. Gevulde koolrolletjes zijn ook geliefd met kerst. En vaak is er bejgli, een gebakrol met een donkere spiraal van maanzaad of een royale walnootvulling.

Toen Kerstmis het dennenfeest heette
In de eerste decennia van het socialistische Hongarije promootten de autoriteiten een seculier feest dat fenyőünnep heette, oftewel ‘dennenfeest’. Die naam werd gebruikt bij openbare vieringen. Thuis hielden gezinnen vast aan hun vertrouwde gewoonten. Gebakken vis, aardappelsalade en zelfgebakken bejgli hoorden bij de feestdagen. Sommige gezinnen maakten zelfs hun eigen snoep voor in de boom als het in de winkels moeilijk te krijgen was.
Er lag minder in de schappen dan nu. Jarenlang was konzum, een eenvoudig fondantsnoepje, een bekende variant. De met chocolade omhulde geleisnoepjes verschenen in de jaren zeventig en werden in de jaren tachtig een favoriet. Kokos kwam later, toen het assortiment groter werd. Beide smaken hebben nog altijd trouwe fans.
Van de kerstboom naar de snoepschaal
Szaloncukor dankt zijn naam aan de szalon, de salon waar gezinnen vroeger hun kerstboom neerzetten. Elk snoepje werd in papier of folie gewikkeld, met een draadje vastgebonden en tussen de kerstversiering gehangen. Sommige gezinnen doen dat nog steeds. Bij anderen belanden de chocolaatjes in een mooie schaal op de salontafel of tussen de desserts, waar iedereen er eentje kan pakken zonder langs de takken te strijken.
Tegenwoordig kan er van alles in die schaal liggen. Naast fruitgelei en kokos vind je er gezouten karamel, marsepein, hazelnootcrème en combinaties zoals die van Stühmer, met zachte perengelei en een crème van mousserende muskaatwijn in gekaramelliseerde witte chocolade. Een mooie manier om die oude klassieker met gelei opnieuw te ontdekken.
Bij Peppery Spot vind je deze lekkernijen onder de naam Chocoladepralines voor kerst. In de productbeschrijvingen staat ook de Hongaarse naam Szaloncukor. Serveer er een paar bij de koffie na het eten of hang er eentje aan een lage tak en kijk hoe lang die blijft hangen.